خیلی خوشحال بود. حق هم داشت. برای اولین بار نماز را در جماعت خوانده بود. خیلی تعریف کرد، از اینکه چگونه لذت برده مردان و زنان مسلمان از نقاط مختلف جهان در مسجد جمع می شوند و با هم نماز می خوانند. چند روز بعد از در نماز عید شرکت کرد، چیزی اگر در کشور خودش می بود نه اینکه در آن شرکت نمی کرد، که حتی به آن فکر هم نمی کرد. حالا این فرصت در یک کشور غیر مسلمان برایش مهیا شده است. این هم جای شکر است، ولی باید پند گرفت.

این نکته برای من خیلی تامل بر انگیز بود. چرا زنان افغانستان برای ادای نماز به مسجد نمی روند؟ آیا کسی مانعشان می شود یا خودشان تمایل ندارند؟ ارائه پاسخ شاید خیلی پیچیده باشد. تا جائی که من دیده ام، در روزهای جمعه و عید، زنان کهن سال در مسجد حاضر می شوند و با مردان نماز می گذارند. البته میان بخش خواهران و براداران چیزی حائل وجود دارد که باعث می شود دو طرف همدیگر را مشاهده نکنند، ولی با این حال، دختران به مسجد نمی روند. شاید محدودیت های سنتی در جامعه ما باعث شده تا دختران به این موضوع علاقه نداشته باشند و پدران هم به دخترانشان چنین اجازه ای ندهند. ولی حضور دختران جوان افغان در مساجد می تواند خیلی سنت های ناپسندیده را آهسته آهسته از میان بردارد و نقش زنان را در ساحه مناسک دینی پر رنگ تر سازد.

در دانشگاه های کشورهای غربی محصلین دختر و یا پسر مسلمان همان طور که در کنار هم درس می خوانند در مناسک دینی نیز با هم اشتراک می کنند. اگر نماز خوانده می شود، دختر و پسر هر دو به یک امام اقتداء می کنند و نماز می گذارند و یا اینکه در بر گزاری مراسم افطاری در ماه رمضان با هم همکاری می کنند.

شاید ساده ترین راه برای گسترش این فرهنگ، شروع از دانشگا های افغانستان باشد، جائی که تعداد زیادی دختر و پسر تحصیل کرده و با درک را کنار هم آورده است. اندکی تشویق و مساعدت اساتید و مقامات هر دانشگاه می تواند دختران را در صف نماز گزاران شامل سازد و بعد این فرهنگ در خانواده ها و در کل جامعه رشد پیدا کند. اشتراک بیشتر زنان در مناسک دینی باعث آگاهی بیشتری آنها از دینشان شده و این خود در تربیت اولاد مسلمان کمک بارزی می تواند داشته باشد. بر علاوه، این عمل می تواند این گمان را که دین مردانه است را از بین ببرد و همدلی بیشتری میان زنان و مردان مسلمان بمیان آورد.